Pałac Bobrowskich w Andrychowie osuszony: kończy się etap ratowania fundamentów

Woda przez lata podmywała to, co w zabytkach najważniejsze, a zarazem najmniej widoczne. Teraz w Andrychowie można odetchnąć: w Pałacu Bobrowskich kończy się etap prac, który miał zatrzymać degradację XVIII-wiecznej rezydencji od dołu – w piwnicach i fundamentach.

O postępach w czwartek, 18 czerwca, mówił wiceburmistrz Andrychowa Aleksander Kasperek. Jak przekazał, wykonawca jest w decydującej fazie robót. To finał wielomiesięcznego wysiłku prowadzonego w wymagających warunkach technicznych, typowych dla obiektów historycznych, gdzie każdy fragment konstrukcji może kryć niespodzianki.

Prace zabezpieczające przy Pałacu Bobrowskich weszły w decydującą fazę.

Aleksander Kasperek, wiceburmistrz Andrychowa

Największy problem: zalane piwnice i zagrożone fundamenty

Od początku kluczowym wyzwaniem były piwnice, w których stała woda. Ten problem nie miał wyłącznie „estetycznego” wymiaru – podwyższona wilgotność i stałe zalanie to prosta droga do niszczenia murów, rozwoju grzybów i osłabienia całej konstrukcji budynku. Właśnie dlatego pierwszy etap renowacji skoncentrowano na zabezpieczeniu newralgicznych elementów.

Zakres robót obejmował pakiet działań typowych dla ratowania zabytku w kryzysie technicznym. Wykonano m.in.:

• osuszanie pomieszczeń piwnicznych oraz prace odgrzybiające,
• wzmocnienie fundamentów i wykonanie nowych izolacji,
• pogłębienie piwnic, co ma otworzyć drogę do ich szerszego wykorzystania w przyszłości.

To jednak nie wszystko. W ramach tej samej inwestycji powstały również elementy poprawiające funkcjonalność otoczenia pałacu: nowy taras zewnętrzny ze schodami, nowoczesne instalacje wodno-kanalizacyjne, a także podjazd dla osób z niepełnosprawnościami.

Blisko 3 miliony złotych i opóźnienia po zimie

Wartość zadania wyniosła 2 962 926,16 zł. Finansowanie oparto głównie o dotację z programu „Polski Ład” w kwocie 2,95 mln zł, a dodatkowo wykorzystano środki europejskie.

Realizacja nie była jednak prowadzona w komfortowych warunkach. Harmonogram rozciągnął się w czasie z powodu zimy. Ujemne temperatury uniemożliwiały prowadzenie robót ziemnych i prac izolacyjnych, co przełożyło się na decyzje o okresowym wstrzymaniu działań przez nadzór budowlany i konserwatora zabytków. W praktyce oznaczało to przestoje, których nie dało się uniknąć bez ryzyka dla jakości i bezpieczeństwa wykonania.

Za wykonanie odpowiada firma Etna Piotr Job ze Skawiny. Przedsiębiorstwo wygrało przetarg, składając najniższą ofertę spośród pięciu.

Dlaczego zakres jest mniejszy niż planowano

Jak podkreślają władze Andrychowa, zakończenie tego etapu nie oznacza końca problemów pałacu – to raczej zatrzymanie najgroźniejszego procesu, który niszczył obiekt „od środka”. Co istotne, obecny zakres jest skromniejszy niż pierwotnie zakładano. Gmina musiała zrezygnować z wcześniej pozyskanej dotacji unijnej w wysokości 13 milionów złotych, ponieważ pojawiły się trudności w uzgodnieniach z Małopolskim Konserwatorem Zabytków.

Samorząd nie ukrywa, że do pełnej renowacji droga jest daleka. Pałac Bobrowskich pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów w centrum Andrychowa, ale wymaga dalszych, kosztownych prac – przede wszystkim na wyższych kondygnacjach i elewacji. Miasto zapowiada dalsze starania o pozyskiwanie środków zewnętrznych, które pozwolą kontynuować przywracanie obiektowi dawnej rangi.

To, co udało się zrobić, jest kroplą w morzu potrzeb.

Aleksander Kasperek, wiceburmistrz Andrychowa

Na dziś najważniejsze jest jedno: pałac przestał „tonąć” od fundamentów. Dzięki osuszonym piwnicom i nowym zabezpieczeniom zabytkowy budynek zyskał czas – a to w renowacji historycznych obiektów bywa wartością kluczową.